Author Archive: Yalçın Ceylanoğlu

SANAYİ KENEVİRİ : EKONOMİ VE ÇEVRE İÇİN KAZAN-KAZAN ANLAYIŞI

Resim.1: Fransa’da, lif ve tane amaçlı sanayi keneviri tarımı

Sanayi keneviri, eskiden, Amerika peyzajında, baskın bir üründü. Bu dayanıklı ve yenilenebilir kaynak (Kökleri, Çin’deki Cilalı Taş Devri’ne kadar gitmekle birlikte, bilinen en eski evcilleştirilmiş bitkilerden birisidir); kağıt, dokumalar ve halat dahil, çeşitli sanayi uygulamaları için saflaştırılmıştır.

Resim.2: Sanayi kenevirinin yararlarının grafik halinde görünüşü.

Zamanla, sanayi kenevirinin kullanımı; sağlık ürünleri, organik vücut bakımı, giyim, inşaat maddeleri, biyolojik yakıtlar, plastik alaşımlar (kompozit) ve buna benzer pek çok şey (bir kaynağa göre, kenevirden, 25.000’den fazla ürün yapılabilmektedir) dahil, daha büyük ürün çeşitliliğine ulaşmıştır.

Resim.3: Kenevir bezi yelkenleri bulunan 19. asır ticari sürat teknesi yelkeni

ABD’de, ilk kenevir ekimi, onu yetiştirmenin, gerçekten zorunlu olduğu, Virginia eyaletindeki ilk İngiliz yerleşim birimi olan, Jamestown’da yapılmıştır. O dönemden itibaren, kenevir, 19. asır ticari sürat teknesi yelkenlerinden, ilk vagonların örtülerine kadar, her şeyde kullanılmıştır. ABD Bağımsızlık Bildirgesi, kenevir kağıdında tasarlanmıştır ve günümüze ulaşmış en iyi Kitabı Mukaddes bile, kenevirden yapılmıştır.

Resim.4: Kenevir kağıdı üzerine yazılmış ABD Bağımsızlık Bildirisi

20. asır başlarında, kenevirden türeyen selüloz, plastiklere yönelik satın alınabilir ve yenilenebilir hammadde haline getirilmiştir; hatta Henry Ford, kenevir gibi bitkilerin lifinden yararlanarak, biyolojik alaşım maddelerinden, bir araba prototipi inşa etmiştir.

Resim.5: Henry Ford’un, kenevir lifinden yararlanarak ürettiği arabanın prototipi. Bazıları, dönemin petrol kartellerinin, bu aracın piyasaya sürülmesini engellemek için, 1937’de, "Esrar Vergi Yasası"nın çıkartılmasını sağladığını iddia etmektedirler.

Bu işlerden sonra, kenevir için, düşüş dönemi başlamıştır. 1937’de, " Esrar Vergi Yasası" kabul edildi ve İkinci Dünya Savaşı sırasında, ABD hükümetinin "Zafer için Kenevir" kampanyasına rağmen, yasanın uygulamasının neden olduğu sıkıntı ile birleştiğinde, çiftçilerde, yanlışlıkla, sanayi kenevirinin, esrarın aynısı olduğu korkusunun oluşması, onların kenevir yetiştirme cesaretini kırdı. Son ürün, 1958’de, Wisconsin’de yetiştirildi ve 1970’e kadar, Denetimli Maddeler Yasası (CSA: Controlled Substances Act), resmen, onun tarımını yasakladı (Gerçi, CSA’nın yasalaşmasından bu yana, Hawaii eyaleti, sanayi keneviri ürününün ilk yetiştirildiği yer olmuştur).

Günümüzdeki Durum

Sürdürülebilir kenevir tohumu, lifi ve yağı, halen, geniş bir ürün çeşidini üretmek için, Ford Motors, son teknoloji açık hava giyimi üreticisi Patagonia ve The Body Shop dahil, büyük şirketler tarafından, hammaddeler olarak kullanılmaktadırlar. Ancak çoğu kenevir ürünü üreticisi, Kanada’daki, Avrupa’daki ve Çin’deki yetiştiricilerden, kenevir tohumu, yağı ve lifi ithal etmeye zorlanmaktadır çünkü Amerikalı çiftçilerin bu düşük girdili ürünü yetiştirmeleri, kanunen yasaklanmıştır.

Resim.6: Hemp Industries Association’ın logosu

Yüzlerce kenevir firmasından oluşan, kar amacı gütmeyen bir ticari örgüt olan, Hemp Industries Association’a (Kenevir Sanayileri Derneği) göre, 2012’de, ABD kenevir sanayinin yıllık perakende satışlar bakımından tahmini değeri, 500 milyon ABD doları idi ve bu miktar, tüm kenevir ürünleri için gelişim göstermektedir.

Hayret verici sayıda üründe kullanılmasının yanında, kenevirin net çevresel yararı da etkileyicidir. Kenevirin, çeşitli iklim ve toprak türlerinde yetişmesi, doğal yönden, çoğu zararlıya dirençli olması ve çoğu yabancı otu, rekabetten saf dışı bırakmasını sağlayacak biçimde, çok sıkıca aralıklı yetişmesi, onun daha çarpıcı özellikleri arasındadır. Pamuk ve odun lifinin doğal bir yedeği olan, kenevir, ayrıca, düşük lignin içeriği nedeniyle, odundan daha az kimyasal madde kullanılarak, kağıt hamuru haline getirilebilir. Onun doğal parlaklığı, klor bazlı ağartıcı kullanma ihtiyacını giderebilir.

Neden Bu Olağanüstü Bitki Yasa Dışıdır?

Çünkü o, yanlışlıkla, esrar ile karıştırılmaktadır ve pek çok siyaset adamı, keneviri yasallaştırmakla, esrarı yasallaştıracaklarına inanmaktadırlar ve bu, doğru da değildir.

20’nin üzerindeki ülkenin yanında, Kanada, Britanya, Fransa, Almanya ve İspanya, esrar yasalarının uygulanmalarını etkilemeden, sanayi kenevirini ekip biçmekte ve işlemektedirler.

Gerçekte, sanayi keneviri ve esrar, Cannabis sativa‘nın farklı çeşitleridir; kenevirin, eğlence uyuşturucusu olarak, hiçbir değeri yoktur. Gerçekten, büyük miktarda kenevir çiçeğini tüttürmek, önemli bir baş ağrısı yaratabilir ama bu, yüksek değildir.

İşin daha fazla ayrıntısına inmek için, çoğu batı ülkesinde, kenevir, esrardan, THC (esrardaki ana zehirleyici) içeriğine dayalı olarak ayrılmaktadır ve bu şekilde, lif ve tohuma yönelik sanayi kenevirinin yetiştirilmesi sağlamaktadır. Avrupa Birliği ve Kanada’daki (günümüzde, 31 ülke, sanayi keneviri yetiştirmektedir) düzenlemeler, kenevir çiçeklerindeki THC düzeyini, sırasıyla, kuru ağırlık cinsinden, % 0,2 ve % 0,3 ile sınırlamakta ve kenevir tarlalarında, esrarı gizleme girişimlerini engellemektedirler. Nispeten, esrar çiçeklerindeki THC düzeyleri, genellikle, %3 – %15 arasındadır.

Kenevir canlanması, hız kazanmaya başlamaktadır. Algı da, ABD’de değişme içerisindedir. Geçen birkaç on yılda, siyasal açıdan farklı ama çoğalan etkili ve birleşik firma, çiftçi, beslenme uzmanı, eylemci ve yeşil tüketici topluluğunun kenevire ilgisi canlanmıştır.

Olması gereken; temel olarak, esrar teriminin tanımını, sanayi kenevirini hariç tutarak düzeltecek ve daha sonra da, sanayi kenevirinin yetiştirilmesi ve sanayi kenevirini ekip biçecek kimseler ile ilgili açıkça belirtilmiş yöntemleri ve koşulları yasalaştıracak şekilde, federal siyasetin değiştirilmesidir.

Kenevir sanayinin üyeleri tarafından, ABD’de, eğitimle, yasamayla ve savunmayla, tarımının önündeki engellerin kaldırılması için, 2000’de kurulmuş, ulusal, tek amaçlı, kar amacı gütmeyen müdafaa topluluğu Vote Hemp’in Ulusal Sosyal Yardım Programı Koordinatörü Tom Murphy, "Kenevir tarımına yeniden izin verecek şekilde, federal siyasetin değiştirilmesi, pek çok ekonomik ve çevresel faydasının yanında, anlık iş alanları açılması anlamına gelecektir.", diye söylemektedir.

Şimdiki Federal ve Eyalet Yasama Gelişimi

2013 Sanayi Keneviri Tarımı Yasası (525 no.lu ABD Temsilciler Meclisi Önergesi), son günlerde, ABD Temsilciler Meclisi’ne, 28 asıl ortak sponsor ile getirilmiş ve Demokrat Parti Oregon eyaleti Senatörü Ronald Lee Wyden, Cumhuriyetçi Parti Kentucky eyaleti Senatörü Randal Howard Paul, Demokrat Parti genç Oregon eyaleti Senatörü Jeff Merkley ve Senato Azınlık Lideri, Cumhuriyetçi Parti kıdemli Kentucky Senatörü Mitch McConnell tarafından sunulan ilgili tasarı ile hızla birleştirilmiş ve böylece, kenevir konusunun etrafındaki her iki tarafı tutan destek vurgulanmıştır.

Eğer geçirilirse, tasarılar, Cannabis’in uyuşturucu olmayan tohum ve lif çeşitleri olarak tanımlanan sanayi kenevirinin yerel tarımının üzerindeki federal kısıtlamaları kaldıracaktır. Durumun ve ortak sponsorların yanında, tasarıların tam metni, internette bulunabilir.

525 no.lu ABD Temsilciler Meclisi Önergesi (H. R. 525), 1971’de, ABD’de, federal hükümetin yasaklamasından beri, sanayi keneviri tarımını destekleyen, ABD Temsilciler Meclisi’ne sunulmuş 5. tasarıdır.

Eyalet düzeyinde, ilk kenevir tasarısı, 1995’te, Kolorado’da sunulmuştur. Şimdiye kadar, 31 eyalet, kenevir yanlısı mevzuat sunmuş ve bunlardan, 19’u yasalaşmıştır.

Sekiz eyalet (Colorado, Maine, Montana, North Dakota, Oregon, Vermont, Washington ve West Virginia) sanayi kenevirini, ayrı olarak tanımlamışlar ve üretiminin önündeki engelleri kaldırmışlardır. Üç eyalet (Hawaii, Kentucky ve Maryland) ise, kenevir araştırma komisyonları kuran veya bu araştırmalara izin veren kenevir önergelerini kabul etmiştir. Dokuz eyalette (California, Colorado, Illionis, Montana, New Hampshire, New Mexico, North Dakota, Vermont ve Virginia), kenevir önergelerini kabul edilmiştir. Altı eyalette (Arkansas, Maine, Minnesota, New Mexico, North Carolina ve Vermont) de, kenevir deneme tasarıları onaylanmıştır.

Ancak kenevir yetiştirilmesine verilen eyalet iznine rağmen, federal siyasetin, Cannabis’in uyuşturucu olmayan yağ tohomu ve lif çeşitlerini, psikoaktif (zihinsel ve ruhsal durumu etkileyen) uyuşturucu çeşitlerinden (yani esrar) ayırt edememesinden dolayı, bu eyaletlerdeki çiftçiler, ürünü ektikleri takdirde, federal ajanların baskınları, hapis cezası, mülk ve sivil varlıklarına el konulması tehlikeleriyle karşı karşıyadırlar.

ABD’de Kenevirin Geleceği

Kenevir, toplumsal, ekonomik ve çevresel dertlerimiz için, her derde deva ilaç değildir – hiçbir ürün, bunu yapamaz.

Ancak, daha sürdürülebilir zirai uygulamaları benimseyen bir geleceğe geçersek, sanayi keneviri, bu yolu almamıza yardımcı olabilir. Odaklı ve sürekli araştırma ve geliştirmeyle, kenevir, dramatik olumlu ekonomik ve çevre bilimsel faydaları teşvik edebilir. Örneğin, yenilenebilir, hızlı büyüyen kenevir, organik olmayan pamuk (günümüzde, dünyadaki böcek öldürücülerin % 25’inden çoğunu ve dünyadaki tarım ilaçlarının % 10’undan fazlasını kullanır) ve pek çok plastik ürünü gibi, çok sayıdaki sürdürülemez ürünün yerini alabilir.

Sanayi keneviriyle ilgili federal siyaset değişimini desteklemenin yanında, her birimiz, kenevir ürünlerini satın alarak ve sanayi kenevirinin, ekonomiye ve çevreye yararları hakkında bilgilenerek ve bundan, eyalet ve ulusal temsilcilerimize, ailemize ve arkadaşlarımıza bahsederek, kenevir pazarının büyümesine yardım edebiliriz.

Kaynak: http://www.forbes.com/sites/ashoka/2013/05/29/industrial-hemp-a-win-win-for-the-economy-and-the-environment/

Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu

HER HAKKI MAHFUZDUR.

Evernote her şeyi hatırlamanıza ve çaba sarf etmeden düzenli olmanıza yardımcı olur. Evernote’u İndirin.
Reklamlar